مىشد به استثناى دو سورهء برائت و قل هو اللّه احد ( اخلاص ) كه اين دو ، يك‌دفعه بر من نازل شدند . و همراه اين دو سوره هفتاد هزار صف از ملائكه بودند كه هر كدام مىگفت : با نسبت خدايى خواستار خير و خوبى باش « 1 » البته بر خود اين روايت اشكال مىشود كه مىگويد : همهء سوره‌ها متفرق نازل شد مگر سورهء اخلاص و برائت زيرا تنها اين دو سوره نبودند كه يك جا نازل شدند مانند : انعام ، مائده ، مرسلات ، و بعضى سوره‌هاى ديگر . مگر اين كه مقصود روايت ، بيان امتياز اين دو سوره بر سوره‌هاى ديگر بخاطر معيت هفتاد هزار صف از ملائكه باشد . كه اين توجيه هم از سياق روايت دور است . سخن آخر در اين زمينه اساسا ما نمىتوانيم اين گونه روايات را كه مىگويد آياتى كه نزولش متأخر بوده جزو سوره‌اى قرار داده شده كه نزولش جلوتر بوده بپذيريم . و بگوييم كه آياتى را در جاهايى قرار داده‌اند و ترتيب آيات به هم خورده است چون از آنها قطع پيدا نمىكنيم كه آيات جابجا شده وانگهى دقت علمى به ما مىگويد : اين روايات صحيح نيستند . و رواياتى هم كه آيات مكى را از سوره‌هاى مدنى مىداند و يا بر عكس احتياج به تأمل زيادى دارد . و ما همين‌طور نمىتوانيم اين گونه روايات را بپذيريم . بخصوص كه به وجود روايات دروغ عادت كرده‌ايم . و بايد با احتياط با اين گونه روايات برخورد كرد . وانگهى ممكن است اين وضع آيات در جايى ، تنها در يك يا دو مورد به دستور پيامبر - ص - صورت گرفته باشد . بهر حال ما اين ادعاها را قبول نداريم . و اكر سوره‌ها را دفعى النزول مىدانيم . و جز با دليل روشن از اين قاعده كلى عدول نمىكنيم . خداوند توفيق‌دهنده و هدايت‌كننده به چشمه‌سارهاى حقيقت است .

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 5 ، ص 1 و 2 به نقل از : ثعلبى .